Amgueddfa Syr Henry Jones

Y Cwm, Llangernyw

 

Syr Henry Jones

Fel y rhan fwyaf o blant eraill ar ddiwedd y 19eg Ganrif, gadawodd Henry Jones yr ysgol pan oedd yn 12 oed ac fe aeth i weithio. Ond yn wahanol i eraill, roedd Henry’n cael ei annog i astudio. Ac yntau’n gweithio gyda’i dad, crydd y pentref, yn ystod y dydd ac ‘yn gweithio gyda’m llyfrau... drwy’r oriau mân a than doriad gwawr,’ fe enillodd ysgoloriaeth i hyfforddi’n athro.

Ar ôl parhau â’i astudiaethau, yn y pen draw daeth yn Athro Athroniaeth Foesol ym Mhrifysgol Glasgow. Roedd Henry’n athronydd ac athro penigamp, y dylanwadwyd yn fawr ar ei waith gan weithdy’r crydd a bywyd yn ei bentref genedigol. Ni anghofiodd byth ei wreiddiau gwerinol a gweithiodd yn galed i wella’r gyfundrefn addysg yng Nghymru. Ym 1912 cafodd ei urddo’n farchog ac ym 1922 fe’i gwnaed yn Gydymaith Anrhydedd.

Derbyniodd fedal Cymdeithas y Cymmrodorion am ei wasanaeth i Gymru hefyd. Yn dilyn marwolaeth Henry ym 1922 fe sefydlwyd cronfa goffa ac ym 1934 cafodd cartref ei blentyndod, Y Cwm, ei agor fel amgueddfa. Gallwch ymweld o hyd â gweithdy’r crydd a’r gegin a’r ystafell wely fechan lle’r oedd Henry a’i deulu’n gweithio ac yn byw. Ond gallwch hefyd ddysgu mwy am y capel, yr ysgol a bywyd mewn ‘pentref ucheldirol pellennig – y math o gartref y tarddodd y rhan fwyaf o’r hyn sydd orau yng Nghymru ohono’. Mae’n werth mynd yno.


Hawlfraint © 2018-2019 Amgueddfa Syr Henry Jones

Cedir pob hawl.

Amgueddfa Syr Henry Jones

Ffôn: 01745 860630
Cysylltwch â Ni

Y Cwm
Llangernyw
Abergele
LL22 8PR

Mae Amgueddfa Syr Henry Jones yn elusen gofrestredig yng Nghymru a Lloegr (rhif 254120)

Amseroedd Agor 2019

25 Mai - 28 Medi
Dydd Iau, Gwener, Sadwrn a Gwyliau Banc 2 pm.-4 pm.
Ac hefyd dydd Llun, Mawrth a Mercher, wythnos yr Eisteddfod,
Agored hefyd 6 pm. - 8 pm. Llun - Gwener wythnos yr Eisteddfod

Mynediad am ddim (croesewir rhoddion). Mae croeso i grwpiau trwy gydol y flwyddyn drwy apwyntiad